Akt I
Obraz 1
Salon w domu rodziców Klary. Rodzice kończą ubieranie choinki; pojawia się Klara z bratem, a z nimi zaproszone dzieci. Przybywa również radca Drosselmeyer, który wręcza Klarze piękną lalkę, a jej bratu - żołnierzyka. Zbliża się pora snu, lecz Klara zaczyna grymasić. Wówczas radca daje jej nową zabawkę: jest nią dziadek do orzechów. Zachwycona Klara tańczy, układa zabawkę w koszyku i usypia przy dźwiękach kołysanki. Dom zapada w sen. Po chwili do pustego salonu wkrada się Klara w nocnej koszuli. Bije północ. Sowa na zegarze zamienia się w Drosselmeyera i ze wszystkich kątów wybiegają myszy, których Klara panicznie się boi. Nagle Dziadek do orzechów ożywa, wzywa na pomoc ołowiane żołnierzyki i stacza zwycięski bój z gryzoniami. Klara, widząc grożące Dziadkowi niebezpieczeństwo, rzuca pantofelkiem w Króla myszy i mysie wojsko ucieka w popłochu. Uratowany Dziadek do orzechów przeistacza się w pięknego księcia i, pragnąc okazać dziewczynce wdzięczność, zaprasza ją w fantastyczną podróż.
Obraz 2
Salon zamienia się w ośnieżony las, gnomy z pochodniami witają Klarę i Księcia. Pada śnieg...
Akt II
Zaczarowana kraina słodyczy. Wchodzi Wieszczka Cukrowa w otoczeniu barwnego orszaku. Na różowej rzece z lemoniady Klara i Książę płyną w ciągnionej przez delfiny łodzi. Wita ich Mistrz Ceremonii. Na znak dany przez Wieszczkę Cukrową pojawia się zastawiony słodyczami stół i rozpoczynają się popisy taneczne symbolizujące różne smakołyki: czekoladę - Taniec hiszpański, kawę - Taniec arabski i Taniec wschodni, herbatę - Taniec chiński. Brzmi też i wiruje słynny Walc kwiatów, a cały balet kończy się apoteozą na tle kolorowych fontann.
(Streszczenie libretta według Przewodnika operowego J. Kańskiego)
Autor - Marius Petipa
wg baśni E.T.A. Hoffmanna
